Kanun Numarası : 1475
Kabul Tarihi : 25/8/1971
Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 1/9/1971 Sayı : 13943
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 10 Sayfa : 3102
*
* *
Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız. “Yürürlükteki Bazı Kanunların
Mülga
Hükümleri Külliyatı”
Cilt: 2 Sayfa: 1113
*
* *
Bu Kanun ile ilgili tüzükler için, “Tüzükler Külliyatı” nın kanunlara göre düzenlenen
nümerik
fihristine bakınız.
*
* *
Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren yönetmelik için,
“Yönetmelikler Külliyatı”nın kanunlara göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
*
* *
Madde 1-13/E- (Mülga: 22/5/2003/4857/120 md.)
Kıdem tazminatı:
Madde 14 – (Değişik birinci fıkra: 29/7/1983 – 2869/3 md.) Bu Kanuna tabi işçilerin
hizmet
akitlerinin:
İşveren tarafından bu Kanunun 17 nci maddesinin II numaralı bendinde gösterilen sebepler
dışında,
İşçi tarafından bu Kanunun 16 ncı maddesi uyarınca,
Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyle,
Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya
malullük
aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla;
(Ek: 25/8/1999 – 4447/45 md.)506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının
(A)
bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya
aynı
Kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık
süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları
nedeniyle,
_________________
(1) 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı Kanunun 120 nci maddesiyle, bu Kanunun 14 üncü
maddesi
hariç diğer maddeleri yürürlükten kaldırılmış ve metinden çıkartılmıştır.
4774
Feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu
ile sona
erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten
itibaren hizmet aktinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük
ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden
ödeme yapılır.
(Değişik fıkralar: 17/10/1980 – 2320/1 md.):
İşçilerin kıdemleri, hizmet akdinin devam etmiş veya fasılalarla yeniden akdedilmiş
olmasına
bakılmaksızın aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde çalıştıkları süreler gözönüne
alınarak hesaplanır. İşyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden
başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde işçinin kıdemi, işyeri veya
işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanır. 12/7/1975 tarihinden,
itibaren (1) işyerinin devri veya herhangi bir suretle el değiştirmesi halinde işlemiş
kıdem
tazminatlarından her iki işveren sorumludur. Ancak, işyerini devreden işverenlerin bu
sorumlulukları işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret
seviyesiyle sınırlıdır. 12/7/1975 tarihinden evvel (2) işyeri devrolmuş veya herhangi bir
suretle el değiştirmişse devir mukavelesinde aksine bir hüküm yoksa işlemiş kıdem
tazminatlarından yeni işveren sorumludur.
İşçinin birinci bendin 4 üncü fıkrası hükmünden faydalanabilmesi için aylık veya toptan
ödemeye
hak kazanmış bulunduğunu ve kendisine aylık bağlanması veya toptan ödeme yapılması için yaşlılık
sigortası bakımından bağlı bulunduğu kuruma veya sandığa müracaat etmiş olduğunu belgelemesi
şarttır. İşçinin ölümü halinde bu şart aranmaz.
T.C. Emekli Sandığı Kanunu ve Sosyal Sigortalar Kanununa veya yalnız Sosyal Sigortalar
Kanununa
tabi olarak sadece aynı ya da değişik kamu kuruluşlarında geçen hizmet sürelerinin
birleştirilmesi suretiyle Sosyal Sigortalar Kanununa göre yaşlılık veya malullük aylığına ya da
toptan ödemeye hak kazanan işçiye, bu kamu kuruluşlarında geçirdiği hizmet sürelerinin toplamı
üzerinden son kamu kuruluşu işverenince kıdem tazminatı ödenir.
Yukarıda belirtilen kamu kuruluşlarında işçinin hizmet akdinin evvelce bu maddeye göre
kıdem
tazminatı ödenmesini gerektirmeyecek şekilde sona ermesi suretiyle geçen hizmet süreleri kıdem
tazminatının hesabında dikkate alınmaz.
Ancak, bu tazminatın T.C. Emekli Sandığına tabi olarak geçen hizmet süresine ait kısmı
için
ödenecek miktar, yaşlılık veya malullük aylığının başlangıç tarihinde T.C. Emekli Sandığı
Kanununun yürürlükteki hükümlerine göre emeklilik ikramiyesi için öngörülen miktardan fazla
olamaz.
Bu maddede geçen kamu kuruluşları deyimi, genel, katma ve özel bütçeli idareler ile 468
sayılı
Kanunun 4 üncü maddesinde sayılan kurumları kapsar.
Aynı kıdem süresi için bir defadan fazla kıdem tazminatı veya ikramiye ödenmez.
Kıdem tazminatının hesaplanması, son ücret üzerinden yapılır. Parça başı, akort, götürü
veya
yüzde usulü gibi ücretin sabit olmadığı hallerde son bir yıllık süre içinde ödenen ücretin o
süre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle bulunacak ortalama ücret bu tazminatın
hesabına esas tutulur.
——————————
(1) 5/5/1981 tarih ve 2457 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle “Bu Kanunun neşri tarihinden
itibaren” deyimi, “12/7/1975 tarihinden itibaren” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) 5/5/1981 tarih ve 2457 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile “Bu Kanunun neşrinden
evvel”
deyimi, “12/7/1975 tarihinden evvel” olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
4775
Ancak, son bir yıl içinde işçi ücretine zam yapıldığı takdirde, tazminata esas ücret,
işçinin
işten ayrılma tarihi ile zammın yapıldığı tarih arasında alınan ücretin aynı süre içinde
çalışılan günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır.
(Değişik : 29/7/1983 – 2869/3 md.) 13 üncü maddesinde sözü geçen tazminat ile bu maddede
yer
alan kıdem tazminatına esas olacak ücretin hesabında 26 ncı maddenin birinci fıkrasında yazılı
ücrete ilaveten işçiye sağlanmış olan para ve para ile ölçülmesi mümkün akdi ve kanundan doğan
menfaatler de göz önünde tutulur. Kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi sebebiyle açılacak
davanın sonunda hakim gecikme süresi için, ödenmeyen süreye göre mevduata uygulanan en yüksek
faizin ödenmesine hükmeder. İşçinin mevzuattan doğan diğer hakları saklıdır. (1)
(Değişik: 17/10/1980 – 2320/1 md.) Bu maddede belirtilen kıdem tazminatı ile ilgili 30
günlük
süre hizmet akidleri veya toplu iş sözleşmeleri ile işçi lehine değiştirilebilir.
(Değişik: 10/12/1982 – 2762/1 md.) Ancak, toplu sözleşmelerle ve hizmet akitleriyle
belirlenen
kıdem tazminatlarının yıllık miktarı, Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuruna
5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami
emeklilik ikramiyesini geçemez.
(Değişik fıkralar: 17/10/1980 – 2320/1 md.):
İşçinin ölümü halinde yukarıdaki hükümlere göre doğan tazminat tutarı, kanuni
mirasçılarına
ödenir.
Kıdem tazminatından doğan sorumluluğu işveren şahıslara veya sigorta şirketlerine
sigorta
ettiremez.
İşveren sorumluluğu altında ve sadece yaşlılık, emeklilik, malullük, ölüm ve toptan
ödeme
hallerine mahsus olmak kaydiyle Devlet veya kanunla kurulu kurumlarda veya % 50 hisseden fazlası
Devlete ait bir bankada veya bir kurumda işveren tarafından kıdem tazminatı ile ilgili bir fon
tesis edilir.
Fon tesisi ile ilgili hususlar kanunla düzenlenir.
Madde 15-110- (Mülga: 22/5/2003/4857/120 md.)
Ek Madde 1-4- (Mülga: 22/5/2003/4857/120 md.)
Geçici Madde 1-13- (Mülga: 22/5/2003/4857/120 md.)
Ek Geçici Madde 1-(Mülga: 22/5/2003/4857/120 md.)
Madde 111-112- (Mülga: 22/5/2003/4857/120 md.)
_____________________
(1) Bu fıkrada bulunan “13 üncü maddenin (C) bendinde” ibaresi, 9/8/2002 tarihli ve 4773
sayılı
Kanunla “13 üncü maddesinde” olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
4776-4810
1475 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER
1 – 3/11/1988 tarih ve 3493 sayılı Kanunun geçici maddesi:
Geçici Madde – Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 6831, 1475, 2918 ve 2926
sayılı Kanun
hükümlerine muhalefetten açılan ve devam eden davalardan, kanunların değiştirilen hükümlerine
göre mahkemelerin görev alanı dışına çıkarılan suçlarla ilgili olanlar hakkında görevsizlik
kararı verilir, varsa tutuklular derhal tahliye edilir. Kararın bir örneği ve tutanak ilgisine
göre mahallin en büyük mülki amirine, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürüne,
Bağ-Kur İl Müdürüne, İl Emniyet Müdürlüğüne veya ilçe emniyet amirliğine veya orman
bölge
şefliğine gönderilir. Bu makamlar, evrakın ilgilileri hakkında tutanaklarında yazılı suçlarının
Kanunun değişikliğinden önceki cezalarından sadece para cezasının asgari haddini uygulamak
suretiyle karar verirler. Verilecek para cezasından, aynı suçtan dolayı tutuklu kalınan süreler
647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının birinci
bendinde kabahatler için gösterilen asgari hadde göre hesap edilerek mahsup edilir. Para
cezaları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil
olunur.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 6831, 1475, 2918 ve 2926 sayılı Kanunların
değiştirilen hükümlerine göre mahkemelerin görev alanı dışına çıkarılan suçlardan dolayı
kesinleşmiş ve henüz yerine getirilmemiş mahkûmiyet kararlarının sadece para cezasına ilişkin
kısımları infaz olunur ve hükümlü olanlar ise derhal tahliye edilir. İnfaz edilecek para
cezasından, aynı suçtan dolayı tutuklu ve hükümlü kalınan süreler 647 sayılı Cezaların İnfazı
Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının birinci bendinde kabahatler için
gösterilen asgari hadde göre hesap edilerek mahsup edilir.
4811
1475 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜKTEN KALDlRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ
GÖSTERİR LİSTE
Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
Yürürlükten Kaldırılan
Kanun veya Kanun Hükümleri Tarihi Sayısı Maddesi
25/8/1971 tarihli ve 1475 sayılı Kanunun 26 ncı madde-
sinin ikinci fıkrası 4/7/1975 1927 5
4/7/1975 tarihli ve 1927 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi 17/10/1980 2320 4
2918 sayılı Trafik Kanununun 13 üncü maddesi ile 116 ncı
maddesinin son fıkrası 3/11/1988 3493 53
4812
1475 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun Yürürlüğe