sizin İçin hazırlanan yönetmeliklere buradan ulaşabilirsiniz.
YÖNETMELİKLER > sığınak yönetmeliği
BÖLÜM I
Amaç, Kapsam ve Yasal Dayanak
Amaç
Madde 1 – Bu Yönetmelik, sığınakların çeşit, özellik, yapım, kullanım ve muhafazasına ilişkin usul
ve
esasları düzenler.
Kapsam
Madde 2 – Bu yönetmelik:
3194 sayılı İmar Kanunu’na göre düzenlenmiş bulunan İmar Yönetmeliklerin uygulandığı alanları,
3194 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesi gereğince imar mevzuatı yönünden belediyelerin görev alanlarına
giren yerleri,
Ülkemizde çeşitli harp silah ve vasıtalarının tesirlerine karşı imar mevzuatına göre yapılacak
sığınak
çeşitleri ve bunların nerelerde, ne suretle, kimler tarafından yaptırılacağına, kullanılacağına,
bakım
ve muhafazalarına ilişkin hükümleri,
kapsar.
Yasal Dayanak
Madde 3 – Bu Yönetmelik 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 36 ve 44 üncü maddeleri gereğince hazırlanmış
olup,
9/5/1985 gün, 18749 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan İmar Kanunu’na istinaden çıkarılan ve
2/11/1985
gün, 18916 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmeliklerde ektir.
BÖLÜM II
Sığınakların Tanımı, Çeşitleri ve Özellikleri
Sığınak
Madde 4 – Nükleer ve konvansiyonel silahlarla, biyolojik ve kimyevi harp maddelerinin tesirlerinden
ve
tabii afetlerden insanlarla, insanların yaşaması ve ülkenin harp gücünün devamı için zaruri canlı ve
cansız kıymetleri korumak maksadıyla inşa edilen korunma yerleridir.
Kullanacaklara Göre Sığınak Çeşitleri
Madde 5 – Sığınaklar korunacak veya korunacakların durumuna göre ikiye ayrılır.
Kullanım Amacına Göre Sığınak Çeşitleri
Madde 6 – Sığınaklar kullanma amaçlarına göre ikiye ayrılırlar:
(Değişik paragraf:RG-31/12/2010-27802) Serpinti sığınakları özel veya kamuya ait bina ve tesislerin
öncelikle en alt bodrum katlarında ya da toprağa oturan kısımlarında veya bina içinde yapılır.
Mümkün olmadığı takdirde, uygulama imar planı ya da planda hüküm yoksa Planlı Alanlar Tip İmar
Yönetmeliği ile belirlenen yapı yaklaşma mesafesine aykırı olmamak kaydıyla bahçelerinde, toprağın
yapısına göre yer üstünde veya tamamen veya kısmen yeraltında yapılır. Ancak tamamen toprağın
altında kalmak koşuluyla, parselin yol cepheleri hariç yan ve arka bahçe yapı yaklaşma mesafeleri
içinde de bitişik parseldeki yapıları hiçbir şekilde etkilememek koşuluyla sığınak yapılabilir.
Serpinti sığınaklarının yer üstünde veya kısmen yeraltında yapılanları TAKS hesabına dâhil edilir.
Ana yapıdan ayrı tamamen toprağın altında kalanlar ise TAKS hesabına dâhil edilmez.
Sığınaklar emsal hesabına dâhil değildir.
Serpinti sığınaklarının yapılacakları yer, tesis ve yapılar (Değişik başlık:RG-29/9/2010-27714)
Madde 7 – (Değişik:RG-31/12/2010-27802)
Serpinti sığınakları, bu maddede belirlenen istisnalar dışında her türlü tesis ve binalarda yapılır.
Onaylı yapı ruhsatı eki mimari projesinde;
ç) Toplam yatak sayısı 50 ve daha az olan yurt, koğuş, misafirhane, yatakhane, bakımevi, otel, pansiyon, yataklı sağlık tesisleri gibi kalıcı veya geçici konaklama yapılan tesislerde,
sığınak yapma zorunluluğu aranmaz.
Bir imar parselinde aynı veya farklı kullanım kararına haiz birden fazla bina bulunması durumunda,
sığınak hesabı her bina için ayrı ayrı yapılır. Bu maddeye göre sığınak gerektirdiği tespit olunan
her yapı için ayrı ayrı sığınak yeri ayrılabileceği gibi, sığınak gerektirdiği tespit olunan
yapıların toplam ihtiyacını karşılayacak büyüklükten az olmamak kaydıyla parselde ortak bir veya
birden fazla sığınak yapılabilir.
Uygulama imar planı kararı ile toplu yapı kapsamına alınan ve ortak kat mülkiyeti kurulan birbirine
bitişik parsellerde, sığınak gerektiren yapıların toplam ihtiyacını karşılayacak büyüklükte tek bir
serpinti sığınağı yapılabilir. Ancak bu yapılarda, her parselde bu Yönetmelik kapsamında sığınak
incelemesi yapılıp sığınak yeri tespit ve tahsis olunmadıkça kat mülkiyeti bozulamaz, yeni yapı
ruhsatı düzenlenemez.
Emsal hesabına konu alanı 3000 m2 ve üzerinde olan tarım, hayvancılık, imalat ve sanayi tesislerinin
doğrudan üretimle ilgili yapılarının hangilerinde sığınak yeri aranıp aranmayacağına ilişkin genel
kurallar, ilin konumu, bölgenin özelliği ve tesislerin ülke ve bölge açısından stratejik önemi de
değerlendirilerek İl İdare Kurullarınca karar altına alınır ve kararın bir örneği uygulanmak üzere
ilgili idarelere gönderilir.
Serpinti sığınaklarının özellikleri ve yapılışları (Değişik başlık:RG-29/9/2010-27714)
Madde 8 – (Değişik:RG-31/12/2010-27802)
Özel sığınaklardan olan serpinti sığınaklarının inşasında aşağıdaki hususlara uyulur.
Kişi adedi her bir bağımsız bölüm için bir odalı konutlarda iki, iki odalı konutlarda üç, üç ve daha
fazla odalı konutlarda dört olarak dikkate alınır. Yurt, koğuş, misafirhane, yatakhane, bakımevi,
otel, pansiyon ve yataklı sağlık tesisleri gibi kalıcı veya geçici konaklama amaçlı tesislerde ise
onaylı mimari projesinde belirlenen yatak sayısının yüzde yirmi arttırılması sonucu bulunur. Diğer
bina ve tesislerde veya konut ve kalıcı veya geçici konaklama içermeyen bağımsız bölüm veya
mekânlarda, kişi sayısı emsale konu alanının 20 sayısına bölünmesi sonucu çıkan sayıdır. Farklı
kullanımların bir arada olduğu yapılarda her farklı kullanımlı bağımsız bölüm veya mekânın sığınak
hesabı ayrı ayrı yapılır. Bağımsız bölümlerin veya mekânların gerektirdiği sığınak alanlarının
toplanması sonucu yapının tamamı için gerekli sığınak alanı bulunur.
Eğitim tesislerinde sığınak hesabına konu kişi sayısının hesaplanmasında, emsale konu alanlar içinde
olan atölyeler, spor, konferans, gösteri ve sergi salonları dikkate alınmaz.
Besihane, tavuk çiftliği, sera gibi tarım ve hayvancılık tesisleri ile her türlü imalat ve sanayi
tesislerinin doğrudan üretim veya fonksiyonla ilgili yapı, bölüm veya ünitelerine ilişkin sığınak
hesabı, onaylı yapı ruhsatı eki mimari projesinde belirtilen, bir vardiyada aynı anda çalışacak en
fazla personel sayısına göre yapılır.
Sığınak alanı wc, duş ve mutfak nişi hariç net dokuz metrekarenin altında belirlenemez. Serpinti
sığınaklarında her yüz kişi için erkek ve kadın olmak üzere ayrı ayrı birer wc ve lavabo yeri
ayrılır. Kalan küsuratın elli sayısından fazla olması halinde erkek ve kadın olmak üzere ayrı ayrı
birer wc ve lavabo yeri ilave edilir. Küsuratın 50 sayısından az olması halinde herhangi bir ilave
yapılmaz.
Kişi sayısının hesaplanmasında yapı ruhsatı eki mimari proje esas alınır. Ancak yatak sayısı onaylı
uygulama imar planı ile belirlenen tesislerde kişi sayısı plan kararına göre tespit edilir. Kişi
sayısı, sığınağın bina dışına rastlayan duvar ve tavan döşemelerine ilişkin ölçü ve diğer bilgiler
dâhil sığınaklara ilişkin hususların, mimari ve mekanik tesisat projelerinde gösterilmesi
zorunludur.
Sığınakların iç yüksekliği net 2.40 metreden aşağı olamaz.
ç) Havalandırma: Sığınağın çeşidi ne olursa olsun mekanik havalandırma yapılması zorunludur. Koruma
zamanlarında dışarıdan alınan hava, tehdit anında takılmak üzere nükleer tip hepa filtre, kum havuzu
gibi filtreleme sisteminden geçirilerek sığınak içerisine verilir. Barış zamanlarında ise dışarıdan
alınan hava sadece G4 tipi kaba filtreden geçirilerek sığınak içerisine verilir.
Sığınak havalandırması için aşağıdaki tabloda verilen koruma zamanlarında, bir kişi için gerekli
olan hava debileri alınır. Aşağıdaki kapasite değerleri minimum değerler olup, hava kalitesini
arttırıcı her türlü ilave önlem tasarımda kullanılabilir.
Kanal tasarımı, menfez sayısı ve yerleşimi mekanik tesisat proje müellifi tarafından düzenlenir. Bu
düzenleme TS 3419 “Havalandırma ve İklimlendirme Tesisleri-Projelendirme Kuralları” ve TS 3420
“Havalandırma ve İklimlendirme Tesislerini Yerleştirme Kuralları” standartları göz önüne alınarak
yapılır.
Sığınak havalandırma fanının enerji ihtiyacı fan elektrik motoruna uygun kapasitede bir jeneratör
ile karşılanmalı, jeneratör için sığınak alanı dışında bir alan makine dairesi olarak
tasarlanmalıdır. Jeneratör egzozu doğrudan dışarıya verilmelidir. Jeneratörün devre dışı kaldığı
durumlarda ise, enerji ihtiyacı fana bağlı insan gücü ile çalışan çevirmeli kol yardımı ile
karşılanmalıdır.
Sığınakların Kimler Tarafından Yaptırılacağı
Madde 9 – Resmi ve özel bütün tesis ve yapılarda yaptırılacak sığınakların yapım ve bakım giderleri
bu yerlerin malik ve idareleri tarafından karşılanır.
Gerektiğinde Genel Sığınak Olarak Kullanılacak Yerler
Madde 10 – Yapılacak metroların gerektiğinde genel sığınak olarak inşa edilmeleri esastır.
Sinema, tiyatro, eğlence yeri, otopark, garaj, kapalı çarşı ve pasaj gibi yapı ve tesislerinin
yeraltında inşa edilmelerini teşvik için belediyelerce her türlü kolaylık sağlanması ve buraların
gerektiğinde genel sığınak olarak kullanılması için gerekli tedbirlerin alınması zorunludur.
BÖLÜM III
Diğer Hükümler
Sığınakların Bakımı, Muhafazası ve Denetimi
Madde 11 – Sığınaklar konusunda özel kanunların İmar Kanunu’na aykırı olmayan hükümleri de
uygulanır.
Madde 12 – (Ek Fıkra: R.G. 6.3.1991-20806) (Değişik fıkra:RG-31/12/2010-27802) Yapı kullanma izni
alınan yapılarda tesis edilen sığınak alanları, 14 üncü maddenin birinci fıkrasında sayılan
belgelerin iletilmesinden itibaren beş iş günü içinde mülki idare amirliğince kayıt edilir.
Resmî ve özel bütün tesisler ve binalara ait sığınakların bakım ve muhafazası sığınağın bulunduğu
binanın görevlendirilen yönetici denetiminde bina koruma amirince sağlanır.
Meskenlerdeki sığınakların bakım ve muhafazası ise, bina malik ve yöneticilerince sağlanır.
(Değişik fıkra:RG-31/12/2010-27802) Yapı kullanma izni alınan yapılarda tesis edilerek kullanılan
sığınakların denetimleri mülki idare amirliğinin sorumluluğunda ilgili idarelerce yapılır.
Sığınakların tapuya tescili
Madde 13 – (Başlığı ile birlikte değişik:RG-31/12/2010-27802)
Yapıların en alt bodrum katlarında ya da toprağa oturan kısımlarında veya içinde veya bahçelerinde
yer üstünde veya yeraltında yapılacak sığınaklar kat maliklerinin müşterek mülkü olarak tapuya
tescil edilir. Sığınaklar 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nda belirtilen ortak alanlardan olup bu
hali ile yönetilir. Bu sığınaklar sığınmak amacı ile olsa dahi bağımsız olarak satılamaz,
kiralanamaz, devredilemez ve amacı dışında kullanılamaz.
Yapı Ruhsat ve Kullanma İzinlerinin verilmesi
Madde 14 – (Değişik:RG-29/9/2010-27714)
Sığınak yeri ayrılması zorunlu bulunan bina ve tesislere, ruhsat eki mimari projesinde gerekli
sığınak yeri ayrılmadıkça ve gerekli bilgiler mimari, statik ve mekanik tesisat projelerine
işlenmedikçe yapı ruhsatı düzenlenemez. Yapı inşa edildiğinde, Yönetmeliğe ve yapı ruhsatı eki
projelerine uygun olarak sığınak tesis edilmedikçe ve denetime yönelik fenni mesuliyet üstlenen
mimar ve mühendislerin denetim raporlarında sığınakla ilgili hususlar belirtilmedikçe, yapı kullanma
izni veya kısmi kullanma izni verilemez. Ruhsat eki onaylı mimari projenin bir örneği ile denetime
yönelik fenni mesuliyet üstlenen mimar ve mühendislerin uzmanlık alanlarına uygun denetim
raporlarının sığınaklara ilişkin bölümü, ilgili idarelerce mülki idare amirliğine gönderilir. Yapı
kullanma izni verilmiş yapıların sığınak olarak ayrılmış bölümlerinde Yönetmeliğe aykırı olarak
değişiklik yapılamaz.
Sığınaklar barışta, 13 üncü maddeye aykırı olmamak koşuluyla, kat malikleri kurulunun oybirliği
kararı ve mülki amirin izniyle, bina veya tesisin işletme veya kullanma bütünlüğünü bozmadan ortak
alanlar kapsamında kalan başka amaçlarla kullanılabilir. Ancak, gerektiği anda sığınak olarak
kullanılabilmesi için Yönetmelikte belirtilen sığınak özelliklerinin kaybedilmemesi gerekir. Bu
uygulama yapı ve tesislerde ayrılması zorunlu ortak alanların ayrıca ayrılması zorunluluğunu ortadan
kaldırmaz.
Bu hükümlere uyulmadığının mülki amirlik veya ilgili idareler tarafından tespiti halinde, ilgili
idarelerce 3194 sayılı İmar Kanununun 32 nci maddesi kapsamında tebligat yapılır. Maliki, müteahhidi
veya yöneticisi tarafından en geç bir ay içerisinde aykırılık giderilir. Süresi içerisinde
aykırılığın giderilmemesi durumunda, aykırılık ilgili idareler tarafından giderilir ve bedeli 3194
sayılı İmar Kanununa göre ilgililerinden tahsil olunur.
Madde 15 -(Değişik:RG-2/9/1999-23804) İmar planlarında genel sığınak yerleri belirlenerek
işaretlenir. İmar planları ve belediye meclisi kararları ile bu Yönetmeliğe aykırı hüküm
getirilemez.
Madde 16 – (Değişik:RG-31/12/2010-27802)
Bu Yönetmeliğe göre tesis edilen sığınaklarda bulundurulacak malzemeler, sığınak amirlerinin
görevleri ve sığınaklarda nasıl hareket edileceğine ilişkin kurallar Afet ve Acil Durum Yönetimi
Başkanlığı tarafından belirlenir.
Madde 17 – Bu yönetmelik yeni yapılacak kamu yapılarında yayımı tarihinden itibaren uygulanır. Halen
kullanılmakta olan ve inşaatı devam eden kamu yapılarında gerektiğinde sığınak olarak tadil
edilebilecek mahaller şimdiden belirlenecektir.
Sorumlu Makam
Madde 18 – (Değişik:RG-29/9/2010-27714)
Bu Yönetmeliğin uygulanmasından yapı ruhsatını ve yapı kullanma izin belgesini düzenleyen idareler
yetkili ve sorumludur. Valiliklerin ve büyükşehir belediyelerinin gerektiğinde denetim yetkisi
saklıdır.
Görüş alma
Madde 19 – (Değişik:RG-31/12/2010-27802)
Bu Yönetmeliğin uygulanmasında plan, proje, yapı ruhsatı, yapım, yapı kullanma izni ve kat mülkiyeti
gibi imarla ilgili tereddüde düşülen hususlarda Bayındırlık ve İskân Bakanlığının, diğer hususlarda
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının yazılı görüşü alınır.
Cezai Hükümler
Madde 20 – 3.5.1985 tarih ve 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 42 nci maddesi gereğince, bu Yönetmelik
hükümlerine uymayan yapı ilgilileri hakkında mezkûr Kanunun sözü edilen maddesine göre işlem
yapılır.
Yürürlükten Kaldırma
Madde 21 – 3030 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan Belediyeler Tip İmar Yönetmeliğinin 51. madde 3.
fikrası hükmü yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1 – (Değişik:RG-6/3/1991-20806) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce 3194
Sayılı İmar kanununun 22 nci maddesine uygun olarak yapı ruhsatiyesi almak üzere ilgili idarelere
yapılan başvurular,
25/8/1988 tarih, 19910 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “3194 Sayılı İmar Kanununa Göre Düzenlenmiş
Bulunan İmar Yönetmeliklerine Sığınaklarla ilgili Ek Yönetmelik” hükümlerine tabidir.
GEÇİCİ MADDE 2 – (Ek:RG-31/12/2010-27802)
Kamu kurum ve kuruluşlarınca 29/9/2010 tarihinden önce ihalesi yapılmış veya ihale kararı, yatırım
kararı, ihale oluru, ihale onay belgesi alınmış olan ancak ruhsat düzenlenmemiş yapıların ruhsatı
düzenleyen idareye bildirilmesi halinde o tarihte yürürlükte olan sığınaklara ilişkin mevzuat
hükümleri uygulanır.
BÖLÜM IV
Yürürlük ve Yürütme
Yürürlük
Madde 22 – (Değişik:RG-31/12/2010-27802)
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 23 – Bu Yönetmeliği Bayındırlık ve İskan Bakanı yürütür.
(1) 29/9/2010 tarihli ve 27714 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile Yönetmeliğin adı “3194 Sayılı İmar Kanununa Göre Düzenlenmiş Bulunan İmar Yönetmeliklerine Sığınaklarla İlgili Ek Yönetmelik” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.